Een gebied
vol potentie

Denk je aan de Randmeren dan denk je aan watersport. Wat veertig jaar geleden nog zee was, is nu een rijk waterlandschap dat ruimte biedt aan talloze waterfanaten. Van kanoërs tot zeilers, en van foilers tot vissers. Hoe kan het gebied in de toekomst een plek bieden aan iedere watersporter zonder de natuur te verstoren? Een maximale snelheid voor boten en een focus op stille watersport zorgen voor meer rust in de omgeving zonder het plezier op het water weg te nemen. Extra aanlegsteigers, breder vaarwater voor botters en vissers, aanleg van een watersportboulevard en meer geschikte locaties voor langeafstands sporten, zoals schaatsen, surfen en zwemmen – het zijn slechts enkele van de vele ideeën! Het ultieme doel is om een gebied te creëren waar de waterkwaliteit optimaal is, elke watersporter zich welkom voelt en de natuur ongestoord blijft.

De prachtige meren, eilanden, strandjes en (natuur)havens in het Randmerengebied bieden uitgebreide mogelijkheden voor waterrecreatie. Zowel watersporters als de ecologie gedijen goed in de combinatie van ondiep en diep water. Maar hoe blijft dit in balans? Net zoals er speciale zones op het land zijn, is het ook mogelijk deze op het water te creëren. Gebieden worden aangewezen als rustzones waar watersporters niet mogen komen, en omgekeerd zijn er ook plekken waar watersporters vrij spel hebben en optimaal kunnen genieten. Specifieke verdieping van vaargebieden moet ruimte creëren voor verschillende soorten watersporten en lost ook deels de belemmering van waterplanten op. Het ontwikkelen van verbeterde vaargebieden, het creëren van nieuwe natuurlijke oevers en strandjes dragen bij aan meer biodiversiteit en recreatie. Extra ruimte voor diep water en waterberging verhogen bovendien de aantrekkelijkheid van de Randmeren. Het doel is een evenwichtig gebied waar optimaal gebruik kan worden gemaakt van het water en de biodiversiteit floreert.

De Randmeren vormen een paradijs voor verschillende soorten dieren. Van beschermde vogelsoorten, zoals ijsvogels, grote karekieten en kleine zwanen, tot aan grotere dieren, zoals otters, vossen en herten. Veel verschillende dieren in een gebied betekent een evenwichtig ecosysteem dat zichzelf in stand houdt. En dat is niet alleen te zien aan de grotere diersoorten, maar ook aan het geluid van kleine zoemende insecten, wat van cruciaal belang is voor een gezonde natuur. Daarom kan het Randmerengebied zo worden ingericht dat het beleefbaar is, zodat bezoekers onderdeel zijn van de natuur en de dieren in hun natuurlijke leefomgeving kunnen ervaren. Informatieborden over het broedseizoen en duidelijke wandel- en fietsroutes helpen om te genieten van de dieren zonder ze tot last te zijn. Door het creëren van verbindingen voor dieren, zoals een onderwatertunnel, en door de aanleg van vogelrustgebieden, kunnen bezoekers de dieren van een afstand beleven. Tegelijkertijd hebben de dieren de mogelijkheid om op zoek te gaan naar rust wanneer ze dat willen en waar ze dat maar willen.

Iconen, of het nu een monument, kunstwerk of bijzondere boom is, geven ons een gevoel van plaats. Het zijn herkenningspunten, voegen waarde toe aan de omgeving en maken het gebied aantrekkelijker. Van een jaarlijks terugkerende kunstroute langs de 15 eilanden of het toevoegen van uniek ontworpen bankjes en picknicktafels die door het hele gebied terugkomen – het zijn iconen die je verbinden met het gebied. Er wordt niet alleen ingezet op het creëren van nieuwe hotspots, maar juist ook op het benadrukken van de waardevolle plekken die er al zijn door deze toegankelijker te maken. Naast kunst en cultuur speelt natuur ook een grote rol. Wat dacht je bijvoorbeeld van uitkijkpunten verspreid door het gebied of een houten vlonder met uitzicht over het water? De iconen laten je het Randmerengebied op een andere manier beleven. Sommige draaien om historisch besef, andere maken je juist bewust van het hier en nu. Deze markeringen voegen een uniek element toe aan het gebied: interessant voor bezoekers van buitenaf en een gevoel van thuiskomen voor de bewoners van het gebied.

Met een waterkant van wel 80 kilometer lang zijn de mogelijkheden voor randrecreatie langs de Randmeren eindeloos. De uitgelezen kans om de grenzen van land en water te verkennen. Het enige wat nog mist, is de aanleg van een uitgebreid netwerk van paden dat randrecreatie mogelijk maakt en je langs verschillende locaties in het gebied leidt. Beschermde natuurzones kan je dan per boot of fiets gemakkelijk overbruggen om van locatie naar locatie te trekken. De ideeën voor paden zijn ontelbaar. Van een boomkroonpad tot aan een plankenpad of een blotevoetenpad langs de oevers. En naast paden op het vasteland kunnen er ook paden op of door het water worden gecreëerd, zoals een laarzenpad, XXLvlonderpad, kanoroute of zelfs over het water met een kabelbaan. Zo ontstaat er een nieuw netwerk waarin het voor elke bezoeker én op elke manier mogelijk is om de oevers van de Randmeren te verkennen. Of je nu liever over het zachte strand wandelt, in een kano langs de waterkant vaart, of liever met de fiets op pad gaat – langs de meren ontstaat randrecreatie.

Te oud om te spelen ben je nooit. Het geeft je een gevoel van vrijheid, ontspanning en brengt je in het hier en nu. Je maakt daardoor niet alleen verbinding met jezelf, maar (misschien nog wel belangrijker) ook met je omgeving. Het Randmerengebied biedt genoeg ruimte voor spel en beweging; er moeten alleen nog mogelijkheden worden gecreëerd. Denk bijvoorbeeld aan aparte plek voor de jeugd, een natuurlijk speeleiland voor jong en oud, georganiseerde wandelingen, een ontdekkingstocht door de natuur met de Randmeren Rangers, een drijvend waterpark in de zomer of een klimbos waar je de Randmeren vanuit de hoogte kan verkennen. Samen of alleen de natuur ontdekken en leren over de bescherming ervan? Dat is niet alleen heel leuk, maar ook nog eens waardevol voor het opbouwen van een gezonde en toekomstbestendige relatie met de planeet.

Het Randmerengebied kent een grote diversiteit aan plantensoorten – een waar paradijs voor alles wat groeit, bloeit en leeft. Een groot deel is dan ook erkend als speciale beschermingszone en Natura 2000-gebied. Tegelijkertijd komen er steeds meer mensen op bezoek en is de bedrijvigheid in opmars. Daarom verdient de natuur een helpende hand door haar zoveel mogelijk met rust te laten of de bezoekers aan te kunnen. Wat denk je van het koesteren van de Randmeren als beschermd natuurgebied, het creëren van een alternatief gebied voor watervogels, het laten verwilderen van stukken natuur, of het bewust donker maken van plekken om lichtvervuiling tegen te gaan? Duidelijke gebiedsregels voor recreatie moeten ervoor zorgen dat de kennis over het gebied vergroot wordt en bezoekers respectvol met de natuur omgaan. Als de natuur de hoofdrol speelt, zullen niet alleen huidige, maar ook toekomstige generaties nog lang de voordelen van dit prachtige Natura2000 gebied ervaren.

De dijken rondom de Randmeren beschermen ons tegen het water. Naast deze belangrijke rol, zouden ze ook nog andere rollen kunnen vervullen. Ze nemen namelijk behoorlijk wat ruimte in beslag, belemmeren soms het uitzicht en beperken de mogelijkheden voor recreatie. Wat nou als de dijken zo worden ingericht dat ze niet alleen een muur vormen tegen overstromingen, maar juist ook van toegevoegde waarde zijn voor het landschap en de mens. Kortom: een juiste balans tussen veiligheid, inzetbaarheid en beleving. Leg bijvoorbeeld wetlands of watertuinen aan langs delen van de dijk als hotspots voor biodiversiteit. Door middel van een dijktrap kunnen inwoners en bezoekers er dan ook gemakkelijk komen. Ook kunnen er stukken dijk verstevigd worden met verschillende planten om het gebied ecologisch te verrijken. Groenere en natuurlijke dijken zorgen niet alleen voor waterveiligheid, maar bevorderen ook de biodiversiteit en het uitzicht. Wandel- en fietspaden langs de dijken, uitkijkpunten en strandjes moeten het gebied bovendien aantrekkelijker én toegankelijker maken. Hierdoor ontstaat een gebied waar recreatie, natuurbeleving en veiligheid samenkomen en de dijken een waardevolle bijdrage zijn aan het landschap.

In het Randmerengebied vind je ruimte, rust, water en natuur – de perfecte ingrediënten voor recreatie. Hoe zou het zijn als je naast het reguliere aanbod van jachthavens en restaurants kunt genieten van wisselende en verrassende activiteiten? Pop-up recreatie biedt een oplossing. Vooral op mooie dagen, nationale vrije dagen biedt het gebied iets nieuws, naast het bestaande vaste aanbod. Het nieuwe houdt ook in dat in de avond de pop-up weer is afgebroken, opgeruimd of weer vertrokken is. Een ijsjesboot vaart voorbij, een foodtruck rijdt van plek naar plek, een drijvende markt trekt rond. Overnachten doe je in de zomer op een kampeervlot, en een bezoek aan een voorstelling in een drijvend theater. Het draait allemaal om ontmoeting, samenzijn en het ervaren van buiten. Door creatief gebruik te maken van verschillende locaties, zowel op het water als op het land, is er meer te beleven dan voorheen. Pop-up recreatie creëert een interessante ervaring die seizoen na seizoen verandert.

De Randmeren vormen een leefgebied voor diverse dieren, van beschermde vogelsoorten tot dassen en herten. Als het goed gaat met de dieren, dan gaat het goed met het gebied. Het is mooi als bezoekers in het Randmerengebied dit ook kunnen ervaren en zien. Informatieborden over het broedseizoen en duidelijke routes zorgen ervoor dat bezoekers meer kennis opdoen en de dieren kunnen ervaren zonder ze tot last te zijn. Door nieuwe verbindingen en plekken te creëren, zoals een dierentunnel of een vogelrustgebied, kunnen bezoekers met duidelijke informatie de dieren beter beleven.